Advertisement

Bel Ağrısı

Genel Bakış

Bel ağrısı doktora gitmenin sık bir nedenidir. Ulusal Nörolojik Bozukluklar ve İnme Enstitüsü (National Institute of Neurological Disorders and Stroke) (NINDS) uyarınca bel ağrısı A.B.D.'de ikinci en sık görülen nörolojik problemdir ve Amerikalılar her yıl bel ağrısı tedavisi için ortalama 50 milyar dolar harcar. (NINDS, 2012)

Çoğu bel ağrısı ağır nesneleri kaldırırken kötü vücut mekaniği veya ani hareketler gibi kas gerilmeleri veya incinmelerinin bir sonucudur. Ancak bel ağrısı omurilik kanseri, disk rüptürü veya hernisi, siyatik, artrit, böbrek enfeksiyonları veya omurga enfeksiyonları gibi bazı hastalıkların sonucunda da oluşabilir. Akut bel ağrısı birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebilirken kronik bel ağrısı üç aydan uzun süren ağrıdır.

Bel ağrısının 30 ile 50 yaşları arasındaki kişilerde olma olasılığı en yüksektir. Bunun kısmen nedeni vücutta yaşlanmayla birlikte oluşan değişikliklerdir. Siz yaşlandıkça omurgadaki vertebralar arasındaki sıvı içeriği azalır yani omurgadaki diskler daha kolay tahriş olur. Kas tonusunun bir kısmı da kaybedilir ve bel yaralanmaya daha yatkın hale gelir. Bu nedenle bel kaslarınızı güçlendirmek ve iyi vücut mekaniği kullanmak bel ağrısını önlemekte faydalıdır.

Advertisement
Advertisement

Nedenler

Nedenler

İncinmeler

Belinizdeki kaslar ve ligamanlar aşırı aktivite nedeniyle gerilebilir veya yırtılabilir. Belirtiler arasında belde ağrı ve tutukluk ve ayrıca kas spazmları vardır. Bu belirtiler genelde istirahat ve fizik tedaviyle geçer.

Disk Yaralanması

Beldeki diskler yaralanmaya yatkındır ve bu risk yaşla artar. Diskin dış kısmı yırtılabilir veya herni oluşabilir. Herni oluşmuş bir disk (disk kayması veya rüptürü de denir) diski çevreleyen kıkırdak, omurilik veya sinir köklerine bastırdığında oluşur. Omurgadaki vertebralar arasındaki yastık normal pozisyonunun dışına itilir. Bu durum omurilikten çıkıp vertebral kemikler arasından geçerken sinir kökünün sıkışmasına neden olabilir. Disk hasarı genellikle bir şeyi kaldırırken veya bel bükülürken aniden oluşur. Bir bel incinmesinin aksine bir disk hasarının ağrısı genellikle 72 saatten uzun sürer.

Siyatik

Eğer disk siyatik sinir üzerine bastırırsa bir disk hernisi siyatiğe yol açabilir. Siyatik sinir omurgayı bacaklara bağlar. Bunun sonucunda siyatik bacaklar ve ayaklarda ağrıya neden olabilir. Bu ağrı genellikle bir yanma veya batma hissi olarak hissedilir.

Spinal Stenoz

Spinal stenoz omuriliğin daralıp omurilik ve spinal sinirlere basınç yapmasıdır. Spinal stenoz en sık olarak vertebralar arasındaki disklerin dejenerasyonu sonucunda oluşur. Bu nedenle diskler gibi yumuşak dokular veya kemik çıkıntılarla omurilik veya sinir kökleri sıkışır. Belirtilerin nedeni genellikle omurilik sinirleri üzerine basınçtır ve uyuşukluk, kramp ve zayıflığı içerebilir. Bu belirtiler vücutta herhangi bir yerde hissedilebilir. Spinal stenozu olan birçok kişi belirtilerinin ayakta dururken veya yürürken daha kötü olduğunu fark ederler.

Anormal Omurga Eğrilikleri

Skolyoz, kifoz ve lordoz omurgada anormal eğriliklere neden olan durumlardır. Bunlar genellikle çocuklukta ve gençken tanı konan konjenital durumlardır. Anormal eğrilik kaslar, tendonlar, ligamanlar ve vertebralara basınç yapıp ağrıya ve kötü postüre neden olur.

Diğer Bozukluklar

Yukarıdaki bozukluklarla birlikte bel ağrısına neden olan başka durumlar da vardır. Bu bozukluklar arasında şunlar vardır:

  • artrit (Lumber osteartrit beli etkileyebilen çok ağrılı bir durumdur)
  • fibromiyalji - eklemler, kaslar ve tendonlarda uzun dönemli ağrı ve hassasiyet
  • spondilit - spinal kemikler arasındaki eklemlerde enflamasyon
  • spondilozis (spinal osteoartrit) normal spinal yapı ve işlevin kaybına neden olabilen bir dejeneratif bozukluktur. Temel nedeni yaşlanmadır ama dejenerasyonun yeri ve hızı kişiye bağlıdır.
  • böbrek ve mesane problemleri (şiddetli mesane problemleri bel ağrısına neden olabilir)
  • hamilelik (bel üzerine artmış yük ve vücut postüründe değişiklik nedeniyle)
  • endometriozis - uterustaki hücrelerin vücudun başka kısımlarında büyüdüğü ağrılı bir durum
  • over kistleri - bir overin içinde veya dışında sıvı dolu bir kitle
  • uterin fibroidler- uterusun kanserli olmayan tümörleri
  • kanser
Advertisement

Testler

Testler

Çoğu doktor ağrıyı nerede hissettiğinizi belirlemek ve hareket aralığınızın etkilenip etkilenmediğini görmek için bir fizik muayeneyle başlar. Doktorunuz ayrıca reflekslerinizi ve bazı hislere tepkinizi kontrol edebilir. Bu, sinirlerinizin bel probleminizden etkilenip etkilenmediğini belirlemek için yapılır. Endişe verici veya malüliyete neden olan belirtileriniz yoksa doktorunuz muhtemelen sizi testlere göndermeden önce durumunuzu birkaç hafta izleyecektir. Bunun nedeni çoğu bel ağrılarının basit, evde bakım tedavileriyle geçmesidir.

Bağırsak kontrolü kaybı, halsizlik, ateş veya kilo kaybı gibi bazı belirtileriniz varsa veya bel ağrınız birkaç hafta evde tedaviye rağmen devam ediyorsa doktorunuz testler yaptırmak isteyebilir. Eğer bel ağrısına ilaveten bu belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız hemen doktorunuzu görün.

Görüntüleme testleri arasında röntgenler, bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları, ultrason ve manyetik rezonans görüntülemesi (MRG) olabilir ve bunlar doktorunuzun kemik problemleri, disk problemleri veya belinizdeki ligamanlar ve tendonlarla ilgili problemler açısından kontroller yapabilmesi için istenebilir.

Doktorunuz belinizdeki kemiklerle ilgili bir problemden şüphelenirse sizi bir kemik taraması veya kemik dansite testine gönderebilir. Elektromiyografi (EMG) veya sinir iletim testleri eğer sinirlerinizle ilgili bir problemden şüpheleniliyorsa istenebilir.

Advertisement
Advertisement

Tedavi

Tedavi

Evde Bakım

Evde bakım yöntemleri ağrı başladıktan sonra ilk 72 saat için önerilir. 72 saat evde bakımdan sonra ağrı iyileşmiyorsa doktorunuzu aramalısınız. Evde bakım şunları içerir:

  • istirahat - normal fiziksel aktivitenizi birkaç gün için durdurun
  • buz uygulamak - doktorlar genellikle 48 - 72 saat buz uygulayıp sonra ısıya geçmeyi önerirler
  • RICE protokolü (istirahat, buz, kompresyon ve yükseltme) ilk 48 saat için önerilir
  • kasları gevşetmek için buz paketleri ve ısıtma pedini sırayla kullanmak
  • ibuprofen (Advil, Motrin IB) veya asetaminofen (Tylenol) gibi reçetesiz ağrı kesici ilaçlar almak ağrıyı ve enflamasyonu azaltabilir
  • bazen belinizin üzerine yatmak daha fazla ağrıya neden olur; böyle bir durumda dizleriniz bükülü veya bacaklarınız arasında bir yastıkla yan tarafınıza yatmayı deneyin; eğer beliniz üzerine nispeten rahat bir şekilde yatabiliyorsanız ayaklarınızı kaldırıp beliniz üzerinde basıncı azaltmak için bacaklarınız altına bir yastık veya rulo halinde bir havlu koymak faydalıdır
  • ılık bir banyo genellikle beldeki sert veya düğümlenmiş kasları rahatlatabilir
  • masaj

Tıbbi Tedavi

Tipik bel ağrısının nedeni kas gerilmesi ve zayıflığı, sıkışmış sinirler ve omurilik hizalanmasının bozulması gibi bir çok farklı şeyle ilgili olabildiğinden ilaçlar, tıbbi cihazlar, fizik tedavi gibi çok çeşitli tıbbi tedaviler vardır. Doktorunuz belirtilerinize bağlı olarak ilaçların uygun doz ve uygulamasını belirleyecektir. Bel ağrısı için tıbbi tedaviler arasında şunlar olabilir:

  • kas gevşeticiler
  • nonsteroidal antienflamatuar ilaçlar
  • ağrı giderme için narkotik ilaçlar (kodein gibi)
  • steroidler (enflamasyonu azaltmak için)
  • kortikosteroid enjeksiyonları
  • masaj, germe, güçlendirme egzersizleri ve bel ve omurga manipülasyonu dahil fizik tedavi

Cerrahi

Şiddetli vakalarda cerrahi gerekebilir. Bel cerrahisi invaziv olabileceğinden cerrahi genellikle ancak tüm diğer seçenekler tükendiğinde ve doktor bel ağrınızın nedenini bildiğinde ele alınır. Farklı olası cerrahi işlemler arasında şunlar vardır:

  • diskektomi - çıkıntı yapmış bir disk veya kemik çıkıntısı tarafından üstüne bastırılan bir sinir kökünden basıncı gidermek üzere cerrah omurganın kemik bir kısmı olan laminadan küçük bir parça çıkarır
  • foraminotomi - sinir köklerinin omurgadan çıktığı kemik delik olan forameni açan cerrahi bir işlem
  • IntraDiscal Elektrotermal Tedavi (IDET) - disk içine bir kateter yoluyla bir iğne yerleştirilip 20 dakika ısıtılır ve böylece disk duvarı incelir ve iç diskin çıkıntı yapması ve sinir tahriş etmesi azalır.
  • nükleoplasti - iğne içinden disk içine çubuk benzeri bir cihaz iç disk materyalinin çıkartılabilmesi için yerleştirilir; cihaz sonra dokuyu ısıtıp küçültmek için radyo dalgaları kullanır
  • radyofrekans lezyon oluşturma - radyo dalgalarının sinirlerin birbiriyle iletişim kurma yolunu engellemek için kullanma: sinirlere özel bir iğne yerleştirilir ve ısıtılıp sinirleri imha eder
  • spinal füzyon - omurgayı kuvvetlendirilip ağrılı hareketi azaltmak için iki veya daha fazla vertebra arasındaki riskler çıkarılır ve birbirine komşu vertebralar kemik greftleri ve/veya özel metal vidalarla birleştirilir
  • spinal laminektomi - spinal dekompresyon da denen bu cerrahi teknikte spinal kanallı büyütmek için lamina çıkarılır ve böylece omurilik ve sinirler üzerindeki basınç rahatlatılır.
Advertisement

Önleme

Önleme

Bel ağrısını önlemenin birçok yolu vardır. Önleyici teknikler kullanmak bir bel ağrısı yaşarsanız belirtilerinizin şiddetini azaltmaya yardımcı olabilir. Önleme şunları içerir:

  • karın ve belinizdeki kaslara egzersiz yaptırmak
  • aşırı kiloluysanız kilo vermek
  • dizden bükülü bacaklarınızı kaldırarak eşyaları uygun şekilde kaldırmak
  • uygun postür sürdürmek
  • sert bir yüzeyde yatmak
  • doğru yükseklikte olan destekleyici sandalyelerde oturmak
  • yüksek topuklu ayakkabılardan kaçınmak
  • sigara içmeyi bırakmak - nikotin spinal diskleri dejenere eder ve ayrıca kan akışını azaltır
Article resources
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement