Anoreksiya Nervosa

Herkes fazla kilo almak konusunda endişe duyar. Ancak bazı kişilerde bu endişe aşırı hale gelir ve anoreksiya nervosa adlı bir duruma neden olur. Anoreksiya nervosa aşırı kilo kaybıyla sonuçlanabilecek bir yemek yeme bozukluğudur. Bu obsesif endişe vücut ağırlığına ve yenilen yemeklere odaklanır.

Anoreksiya nervosa hastaları aşırı egzersiz yapabilir. Çok düşük kalorili bir diyet yiyebilirler. Anoreksiya nervosa hastalarında aşırı bir kilo alma korkusu vardır. Sıklıkla kendilerini kilo verdiklerinde daha iyi hissederler. National Alliance on Mental Illness (Ulusal Ruh Hastalıkları Derneği) uyarınca anoreksi durumuna en sık olarak yetişkin kadınlarda tanı konur ama yedi yaşında çocuklardan 80 yaşında yetişkinlere kadar tanı konmuştur. (NAMI)

Anoreksiya nervosanın tam nedeni bilinmemektedir. Anoreksi gelişen kişilerin negatif bir vücut imajı olabilir. Kusursuz olmaya odaklanıyor olabilirler. Yaşamlarını kontrol etmenin yollarını arıyor olabilirler. Başka faktörlerin de rolü olduğuna inanılır:

Biyoloji

Genetik ve hormonların anoreksiya nervosa gelişimi üzerine bir etkisi olabilir. Bazı bulgular anoreksi ile beyinde üretilen bir kimyasal olan serotonin arasında bir bağlantı düşündürür.

Çevre

Çevrenin ince görünme baskısı da anoreksiya nervosa gelişmesine katkıda bulunabilir. Dergiler ve televizyondaki görüntüler genç kızları çok etkileyebilir ve ince olma arzusu yaratabilir.

Psikoloji

Obsesif kompülsif bozukluğu (OKB) olan bir kişi anoreksiya nervosalı kişilerin sıklıkla kullandığı katı diyet ve egzersiz rejimini sürdürmeye daha yatkın olabilir. OKB hastaları kusursuzluğu arar ve asla elde edemediklerini düşünürler.

Anoreksiya nervosa hastaları çeşitli şekillerde kilo kaybeder ve çok düşük kilolarını korurlar. Bazıları kalori alımlarını çok kısıtlarken başkaları aşırı egzersiz yapar. Bazıları bulimia hastalarının kullandığına benzer bir şekilde çok yemek yiyip çıkarma yöntemi kullanırlar. Başkaları aldıkları gıdayı atmak için laksatifler, kusma veya diüretiklerden yararlanırlar. Anoreksiya nervosa durumunuz varsa belirtileriniz arasında muhtemelen şunlar olacaktır:

• normal kiloyu sürdürmeyi reddetme
• yorgunluk
• uykusuzluk
• sarı veya benek benek olan ve yumuşak, ince tüylerle kaplı bir cilt
• saç incelmesi veya dökülmesi
• kabızlık
• adet görülmeyen üçten fazla döngü
• kuru cilt
• düşük kan basıncı

Ayrıca aşağıdakiler gibi davranışlar görebilirsiniz:

• aşırı egzersiz
• yemeği yemek yerine tabak içinde sağa sola itmek veya yemeği küçük parçalara bölmek
• asabilik
• sosyal aktivitelerden geri çekilme
• deprese duygudurum
• açlığı reddetme
• diüretikler, laksatifler veya diyet hapları kullanma

Doktorunuzun kilo kaybı için çölyak hastalık ve enflamatuar bağırsak hastalığı gibi diğer nedenleri ekarte etmesi gerekecektir.

Kan basıncınız ve kalp hızınızı kontrol etmek için bir fizik inceleme yapılacaktır. Elektrolit seviyeleriniz ve karaciğer ve böbrek işlevinizi kontrol etmek için kan testleri de yapılabilir. Ayrıca yemek yeme alışkanlıklarınız ve duygularınız hakkında sorular soran bir psikolojik inceleme yapılabilir. Doktorunuz kemik yoğunluğunuzu kontrol edip kalp düzensizlikleri açısından inceleme de yapabilir.

Anoreksiya nervosa tedavisindeki en büyük engellerden biri yardıma gereksiniminiz olduğunu anlamaktır. Anoreksiya nervosalı kişilerin çoğu bir problemi olduğunu düşünmez. Bu durum tedaviyi zorlaştırabilirler.

Tedavinin ana amacı vücudunuzu normal bir ağırlığa tekrar getirmek ve normal yemek yeme alışkanlıklarını oluşturmaktır. Bir diyetisyen uygun şekilde yemek yemeyi öğrenmenize yardımcı olur. Ayrıca ailenizin de sizinle tedaviye katılması önerilebilir. Çoğu kişi için anoreksiya nervosa yaşam boyu süren bir mücadeledir.

Tedavi

Siz ve aileniz anoreksiya nervosayı yenmek için çok çalışmalısınız. Grup, aile tabanlı ve bireysel tedaviler sıklıkla tedavinin entegre bir parçasıdır.

Bireysel Tedavi

Anoreksiya nervosayı tedavi etmek için sıklıkla kognitif davranışsal tedavi denilen bir tedavi şekli kullanılır. KDT sağlıksız düşünceler ve davranışları değiştirmeye yardımcı olur. Amacı güçlü duygularla başa çıkmayı öğrenmenize ve sağlıklı bir şekilde kendinize saygı geliştirmenize yardımcı olmaktır.

Aile Tedavisi

Aile tedavisi sağlıklı beslenme ve yaşam tarzını sürdürmeniz için aile üyelerini olaya katar. Aile tedavisi ayrıca aile içindeki çatışmaları gidermeye yardımcı olur. Anoreksiya nervosalı aile üyesi için destek oluşturmaya yardımcı olabilir.

Grup Tedavisi

Grup tedavisi anoreksiya nervosalı kişilerin aynı bozukluğu olan başkalarıyla etkileşimde bulunmasını mümkün kılar. Ancak bazen en ince olmak için rekabete neden olabilir. Bundan kaçınmak üzere vasıflı bir tıbbi uzmanın liderliğindeki grup tedavilerine katılmanız önemlidir.

İlaç

Şu anda anoreksiya nervosayı tedavi ettiği ispatlanmış bir ilaç olmasa da anoreksik hastalarda sık olan anksiyete ve depresyon için antidepresanlar verilebilir. Bunlar kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar. Ancak antidepresanlar kilo kaybetme isteğini azaltmaz.

Hastaneye Yatma

Kilo kaybınızın şiddetine bağlı olarak doktorunuz anoreksiya nervosa etkilerini tedavi etmek için sizi birkaç gün hastanede tutmak isteyebilir. Kilonuz çok azsa veya dehidrate iseniz bir besleme tüpü ve intravenöz sıvılar kullanılabilir. Eğer yemek yemeyi halen reddederseniz veya psikiyatrik sorunlarınız ortaya çıkarsa doktorunuz sizi yoğun tedavi için hastaneye yatırabilir.

Birçok kişi anoreksinin üstesinden gelir. Ancak küçük bir yüzde iyileşmez. Bazılarında durum ölümcül olabilir. Başkaları zamanla başka yemek yeme bozuklukları geliştirebilirler. Bazı kişilerde anoreksiyi yenmek yaşam boyu tedavi ve idame gerektirir. Anoreksi için bir destek grubuna katılmak yardımcı olabilir.

Anoreksiya nervosayı önlemenin bilinen bir yöntemi yoktur. Ancak hastalığın belirtileri açısından dikkatli olmak hızlı tanı, tedavi ve iyileşme konusunda yardımcı olabilir. Kendinizin veya sevdiğiniz birinin kilo konusuna çok düştüğünü, aşırı egzersiz yaptığını veya görünümünden mutlu olmadığını görürseniz bir profesyonelin yardımını almak isteyebilirsiniz.